Werken mét de natuur: wat een levende tuin is

Veel tuinen worden aangelegd alsof ze een kamer zijn. Strak, af, en dan zo houden. Elk blad dat valt is rommel, elk onkruid een fout, elke regenbui een plas op het terras. Het resultaat is een tuin die je het hele jaar door moet bijhouden, want hij werkt tegen je in.

Ik werk liever andersom: met de natuur mee.

Wat is een levende tuin?

Branchevereniging VHG, de vereniging van hoveniers en groenbedrijven, gebruikt er een mooi woord voor: de levende tuin. Een tuin die “aan alle kanten en overal leeft”, waar je van kunt genieten en zelfs van kunt eten, en waar vlinders en egels ook hun voedsel vinden (VHG, z.d.). Zo'n tuin is nooit helemaal af. Hij groeit mee.

Dat klinkt groot, maar het is vooral een manier van kijken. In een levende tuin doet elk onderdeel meer dan één ding.

Bodem, water en planten als één geheel

• De bodem is geen ondergrond, maar het begin van alles. Een levende bodem met wormen, schimmels en humus houdt water vast in droge zomers en laat het weglopen bij een bui. Daarom laat ik blad liggen in de borders en gebruik ik compost in plaats van kunstmest.
• Water hoort in de tuin te blijven. Regenwater van het dak kan een vijver of een wadi voeden, in plaats van het riool in te gaan (VHG, z.d.). Een vijver met een natuurlijke rand trekt kikkers, libellen en vogels aan, en die eten weer de muggen en slakken.
• Planten kies je op de plek, niet andersom. Een plant die past bij de grond en de zon hoeft niet elke week water. Inheemse planten en bloeiers door het hele seizoen geven voedsel aan bijen en vlinders.

Als die drie kloppen, regelt de tuin veel zelf. Minder gieten, minder spuiten, minder wieden.

Wat het jou oplevert

Een levende tuin is niet alleen goed voor de natuur. Hij is koeler op een hete dag, omdat planten en bodem water verdampen waar tegels warmte vasthouden. Hij voert regenwater af zonder dat je kelder onderloopt. En hij is mooier in elk seizoen, ook in de winter, met zaadhoofden en grassen die blijven staan.

Alle tuinen van Nederland samen zijn volgens VHG tien keer zo groot als Nationaal Park De Hoge Veluwe (VHG, z.d.). Wat je in je eigen tuin doet, telt dus echt mee.

Hoe begin je?

Je hoeft niet alles om te gooien. Drie stappen die in elke tuin passen:

• Laat één hoek met rust. Blad, takken, een stapel stenen. Een schuilplek voor egels en kevers.
• Haal een paar tegels weg. Elke vierkante meter grond in plaats van steen vangt regen op en geeft ruimte aan planten.
• Plant voor het hele jaar. Iets dat in het voorjaar bloeit, iets in de zomer en iets in de herfst. Dan is er altijd eten voor insecten.

Zo werk ik

Bij elke tuin of vijver die ik aanleg in Stein en omgeving kijk ik eerst naar de bodem, het water en de plek, en pas daarna naar de planten. Zo maak ik een tuin die gezond blijft met weinig ingrijpen, met een vaste prijs vooraf. Wil je weten wat dat voor jouw tuin betekent? Plan een kennismaking of stuur een foto via WhatsApp naar 06 181 180 14.

Nick Peters, GRØNN Studio, Stein

Stuur een foto via WhatsApp